Wanneer je een afbeelding inlijst, speelt de keuze van het juiste glas een veel grotere rol dan velen denken. Of het nu normaal glas, licht kunstglas, mat antireflexglas of hoogwaardig museumglas met UV-bescherming is – elke variant heeft zijn eigen voordelen en beïnvloedt het effect, de bescherming en de kwaliteit van je lijstwerk.
In dit artikel ontdek je welk glas voor fotolijsten het beste bij jouw motief past, hoe je de juiste UV-bescherming kiest en waar je bij de aankoop absoluut op moet letten.
Heb ik überhaupt glas nodig voor mijn lijst?
Dat hangt ervan af wat je wilt inlijsten. Olie- en acrylschilderijen worden normaal gesproken niet achter glas bewaard. Uitzonderingen zijn waardevolle schilderijen in musea, die door de glasplaat beschermd worden tegen aanraking en beschadiging door bezoekers. In dat geval wordt het glas met een duidelijke afstand tot het schilderoppervlak aangebracht. Dat heeft zijn reden: De bij acryl- en olieverfschilderijen vaak pasteus aangebrachte verf kan aan het glas blijven plakken, waardoor het schilderij beschadigd raakt. Daarom worden deze schilderijen (behalve in het museum) doorgaans met een leeg- of schaduwvoeglijst ingelijst.
Foto’s, prints, aquarellen, tekeningen en al het andere dat plat of dun is, hebben glas nodig voor een stabiele houvast in de lijst. Ze worden tussen glas en achterwand door druk vormstabiel gehouden. Zonder glas, alleen met lijst en achterwand, zou je afbeelding of foto golvend en ongelijk zijn. De aandruk van de glasplaat houdt het object glad in de lijst.
Elke glassoort beschermt je tentoonstellingsobject tegen stof, insecten, vuil, vochtigheid en mechanische invloeden zoals krassen, stoten of iets dergelijks.
Als je met pastelkrijt schildert of grafiet- of houtskooltekeningen maakt, beschermt het glas ook tegen kleurafgifte. Je moet echter geen kunstglas gebruiken voor krijt- en houtskooltekeningen, omdat dit elektrostatisch geladen kan worden en daardoor de individuele kleurdeeltjes aantrekt.
Tussen welke glassoorten kan ik kiezen?
Als je wilt ontdekken welk glas voor fotolijsten het beste bij je motief past, helpen de volgende verschillen je verder. Er zijn principieel de volgende glassoorten: Het standaardglas, het kunstglas, het antireflectieglas en het museumglas UV 70 %. Hier leggen we de verschillen tussen de verschillende glassoorten uit, zodat je uiteindelijk weet welk type glas aan je eisen voldoet.
Algemeen geldt: Voor de meeste gebruikelijke inlijstingen is het standaardglas volledig voldoende, maar voor speciale plaatsen waar het schilderij hangt, of objecten met bijzondere eisen zijn speciale glassoorten beter geschikt.
Het standaardglas en het antireflectieglas hebben in onze standaardformaten rondom een C-kantslijping, waardoor je de ruit comfortabel en veilig kunt vastpakken, zonder scherpe rand.
Het museumglas wordt op bestelling met een CNC-snijmachine gesneden en vervolgens gebroken. Hier moet je bij het verwisselen van de afbeelding oppassen dat je je niet snijdt aan de breukrand.
Het standaardglas (dikte: 2 mm)
Standaardglas is het klassieke schilderijglas, een zogenaamd vlakglas, dat ontstaat uit het samensmelten van kwartszand, kalk, dolomiet en veldspaat en een paar andere ingrediënten. Glas is dus een vloeibaar smeltproduct dat afgekoeld en vervolgens gestold is. Daarom wordt het ook floatglas genoemd. „Float“ betekent drijven en dat klopt aardig, omdat standaardglas wordt gemaakt door het gieten en vloeien over een zinkbad. Standaardglas is in principe vensterglas.
Standaardglas heeft een lichtgroene eigen kleur, die je echter meestal nauwelijks opmerkt. Bij zwart-witfoto’s kan het voorkomen dat je op witte plekken van de afbeelding een vleugje groen kunt waarnemen. Voornamelijk is de lichtgroenige glans alleen aan de randen van het glas te herkennen, welke zich achter het lijstprofiel bevinden en daardoor niet zichtbaar zijn.
Dit pleit ervoor
- Gunstige prijs
- Zeer ongevoelig en krasbestendig
- Eenvoudig met water en glasreiniger te reinigen
- Voor de gangbare behoeften volledig toereikend
Dit moet je bedenken
- Glanst en weerspiegelt invallend licht – afhankelijk van de lichtinval storend
- Geen UV-bescherming – minder geschikt voor originelen, oorkonden of foto's
- Hoog gewicht bij grote formaten (meestal tot 70x100 cm)
- Geen splinterbescherming – in kinderdagverblijven of scholen liever niet
Het kunstglas (dikte: 1,9 mm)
Ons kunstglas is een onbreekbaar acrylglas, dat een 99 % UV-bescherming garandeert. Het heeft een ontspiegelde zijde, zodat het optioneel ook als antireflectieglas gebruikt kan worden.
Als je denkt: “plastic glas” is kwalitatief zeker niet zo goed, dan vergis je je. Het kunstglas heeft vele voordelen en is dienovereenkomstig ook duurder dan het standaardglas.
Dit pleit ervoor
- Onbreekbaar met splinterbescherming – ideaal voor kinderkamers, kinderdagverblijven en openbare gebouwen
- Zeer licht – perfect voor grote formaten boven 70x100 cm
- Kleurneutraal
- 99 % UV-bescherming, direct in het materiaal – beschermt ook bij directe zon
Dit moet je bedenken
- Krasgevoelig
- Laadt elektrostatisch op en trekt stof aan
- Niet geschikt voor houtskool- en pastelkrijttekeningen (pigmenten worden aangetrokken)
- Gevoelig bij de reiniging (geen oplosmiddelen, niets schurends)
In openbare instellingen, kinderdagverblijven en scholen wordt bijna uitsluitend kunstglas gebruikt. Dat hangt samen met de splinterbescherming en dient als veiligheidsaspect, omdat er bij ongelukken geen scherven ontstaan. De UV-bescherming komt overigens door het materiaal van het acrylglas zelf. Het wordt dus niet aangebracht.
Wie zich afvraagt wat het verschil is tussen acryl- en plexiglas: acrylglas is hetzelfde als plexiglas. „Plexiglas“ is slechts de bekendste handelsnaam voor acrylglas. Dat is als „Uhu“ voor lijm of „Tempo“ voor papieren zakdoekjes.
Let op bij de reiniging van acrylglas
Je mag absoluut geen schoonmaakmiddel dat alcohol of oplosmiddelen bevat gebruiken. Bovendien niets dat schuurt, dat zou krassen veroorzaken. Beter zou zijn schoon water en een droge of licht vochtige katoenen of microvezeldoek. Of een speciale acrylglasreiniger met een antistatische doek.
Ons acrylglas wordt geleverd met een beschermfolie aan beide zijden, om het te beschermen tegen krassen. Schrik dus niet als er na levering lichte krassen op het kunstglas te zien zijn. Die zijn alleen op de folie, die je dan kunt verwijderen.
Het antireflectieglas (dikte: 2 mm)
Antireflectieglas is een eenzijdig geëtst glas. Daardoor wordt het oppervlak van het glas mat en reflecteert het invallende licht niet meer zo sterk. In plaats daarvan wordt het licht door het ruwe oppervlak verstrooid.
Het antireflectieglas moet altijd direct op je afbeelding liggen. Als het iets verder van de afbeelding verwijderd is, verschijnt het namelijk melkachtig en mat. Daarom wordt deze glassoort niet gebruikt voor onze afstandlijsten. Ook op passe-partouts moet je om dezelfde reden liever afzien.
Je moet bedenken dat de maximaal mogelijke en beste contourscherpte altijd wordt bereikt met een glad oppervlak van het glas en niet met een mat oppervlak zoals bij antireflectieglas. Als je afbeelding dus zeer fijnschalig en filigraan is ontworpen, zou een glad glasoppervlak beter zijn.
Dit pleit ervoor
- Relatief gunstige prijs
- Krasbestendig
- Duidelijk verminderde reflectie
Dit moet je bedenken
- Geringere contourscherpte door het opgeruwde oppervlak
- Minimale kleurvervalsing
- Niet geschikt voor passe-partouts en afstandlijsten
- Geen UV-bescherming
- Hoog gewicht bij grotere formaten
Het museumglas (dikte: 2 mm)
Ons museumglas is aan beide zijden optisch ontspiegeld. Dat betekent dat het oppervlak niet zoals bij antireflectieglas opgeruwd en mat is, maar glad. De reflectie wordt desondanks tot een minimum beperkt.
Door het gladde oppervlak biedt het een perfecte kleurweergave en het heeft een 70 % UV-bescherming.
Het museumglas is perfect geschikt voor fotolijsten met passe-partouts. Waar je ook vandaan kijkt, je neemt het glas boven de afbeelding nauwelijks waar. Het is eenvoudigweg volledig helder, kleurecht en bijna onzichtbaar. De kleurweergave is ook onder minder optimale lichtomstandigheden zeer authentiek. Het heet niet voor niets museumglas, het wordt gebruikt voor de presentatie van waardevolle afbeeldingen en staat voor optimaal kijkplezier.
Dit pleit ervoor
- Aan beide zijden optisch ontspiegeld bij een glad oppervlak – reflectie tot een minimum beperkt
- Perfecte, kleurechte weergave – ook bij minder optimale verlichting
- 70 % UV-bescherming
- Ideaal voor passe-partouts – glas lijkt helder en bijna onzichtbaar
Dit moet je bedenken
- Niet onbreekbaar
- Gevoelige reiniging (alleen pH-neutrale reinigingsmiddelen)
Let op bij de reiniging van museumglas
Aangezien het door een antireflectiecoating is ontspiegeld, mag je het alleen reinigen met pH-neutrale reinigingsmiddelen of een mengsel van één deel spiritus en negen delen water. Gebruik hiervoor het beste een zachte, pluisvrije doek en leg de glasplaat op een donkere handdoek. Door de donkere kleur van de handdoek zie je beter waar de verontreinigingen zijn. Vermijd het gebruik van papieren huishouddoeken. Deze bevatten houtvezels en kunnen krassen veroorzaken.
Alle glassoorten voor fotolijsten in directe vergelijking
| Glassoort | UV-bescherming | Ontspiegeling | Onbreekbaar | Perfect geschikt voor... |
|---|---|---|---|---|
| Standaardglas | Geen bescherming | Nee (glanzend) | Nee | Voordelige standaardinlijstingen, posters & grafiek |
| Kunstglas (acryl) | 99 % UV-bescherming | Ja (één zijde mat) | Ja (onbreekbaar) | Grote formaten, kinderkamers, openbare gebouwen |
| Antireflectieglas | Geen bescherming | Ja (eenzijdig geëtst) | Nee | Direct opliggende afbeeldingen in lichte ruimtes |
| Museumglas | 70 % UV-bescherming | Ja (onzichtbaar glad) | Nee | Waardevolle originelen, oorkonden, passe-partouts |
Welk glas je ook kiest…
Schilderijen mogen nooit langdurig in direct zonlicht hangen, zelfs niet als ze een hoge of de hoogste UV-bescherming hebben. Want door de warmtestraling van de zon ontstaat er tussen het glas en de afbeelding een soort microklimaat, dat chemische en fysische processen op gang brengt die de afbeelding kunnen beschadigen.
Door de UV-straling van de zon kunnen kleuren snel vervagen, verbleken en papier vergeelt. Hoe lichter de afbeelding hangt, hoe groter de negatieve effecten van de UV-straling zijn, die vaak onherstelbare schade met zich meebrengen.
Daarom moet je nauwkeurig overwegen hoeveel UV-bescherming je voor je afbeelding nodig hebt. Hoe meer waarde je hecht aan de optische kwaliteit van je ingelijste afbeelding, of hoe lichter de kleuren en filigraner het motief in je afbeelding zijn, des te hoogwaardiger het glas moet zijn.
