Een passe-partout kan elke afbeelding verbeteren, maar alleen als de maat klopt. En precies daarvoor loont het de moeite om naar de gangbare standaardformaten te kijken. Ze zijn zo gekozen dat ze passen bij gangbare Fotolijsten en de klassieke fotoformaten, zodat lijst, passe-partout en afbeelding zonder zelf om te rekenen perfect samengaan. Dat bespaart tijd, voorkomt miskopen en is in veel gevallen de snelste oplossing.
In dit overzicht vind je de belangrijkste standaardmaten voor passe-partouts met de bijbehorende afmetingen voor de afbeelding, plus een indeling welke maat geschikt is voor welk doel, of het nu voor foto’s, posters, DIN-formaten of vierkante motieven is. En je leert wanneer een standaardmaat volstaat en wanneer een passe-partout op maat meer de moeite waard is. Zo vind je snel het formaat dat bij je afbeelding en je lijst past.
Buitenmaat en beeldmaat: kort uitgelegd
Om het volgende overzicht duidelijk te maken, dien je twee termen te kennen die bij elk passe-partout een rol spelen.
De buitenmaat is de buitenrand van het passe-partout en komt overeen met het formaat van je fotolijst. Een lijst van 30 × 40 cm heeft dus een passe-partout nodig met een buitenmaat van 30 × 40 cm. De buitenmaat bepaalt de totale grootte van het passe-partout.
De beeldmaat is de grootte van je motief en bepaalt de binnenuitsparing, oftewel de opening, waardoor je foto later te zien is. Om je foto stevig vast te houden en te voorkomen dat deze door de opening valt, is de uitsnede daarbij een klein stukje kleiner dan de beeldmaat.
Het verschil tussen buitenmaat en beeldmaat is de rand die je foto omkadert. Precies deze verhouding is bij de volgende standaardmaten al zinvol op elkaar afgestemd, zodat een harmonieuze rand ontstaat zonder dat je zelf hoeft te rekenen.
Als je preciezer wilt weten hoe je deze maten zelf bepaalt en de ideale randbreedte berekent, vind je dat uitgebreid in onze Handleiding: Passe-partout-maten correct berekenen. Voor de keuze van een passende standaardmaat volstaat echter het overzicht in de volgende sectie.
De gangbare passe-partout standaardmaten in één oogopslag
De volgende tabel toont onze gangbare combinaties van buitenformaat en bijpassende beeldmaat. Het buitenformaat is afgestemd op je lijst, de beeldmaat op je motief. Beide zijn zo op elkaar afgestemd, dat er rondom een evenwichtige rand ontstaat en alles zonder omrekenen bij elkaar past.
| Buitenformaat (lijst) | Passende beeldmaat |
|---|---|
| 13 × 18 cm | 9 × 13 cm |
| 18 × 24 cm | 10 × 15 cm |
| 20 × 28 cm | 13 × 18 cm |
| 20 × 30 cm | 13 × 18 cm |
| 24 × 30 cm | 15 × 20 cm |
| 28 × 35 cm | 18 × 24 cm |
| 30 × 40 cm | 20 × 30 cm |
| 40 × 50 cm | 30 × 40 cm |
| 50 × 70 cm | 30 × 45 cm |
| 60 × 80 cm | 40 × 60 cm |
| 70 × 100 cm | 50 × 70 cm |
Standaard passe-partoutmaten: Buitenformaat en passende beeldmaat
Je herkent het principe: Hoe groter het buitenformaat in verhouding tot de afmeting van de afbeelding, hoe breder de rand rondom je motief. Bij een lijst van 40 × 50 cm met een afbeelding van 30 × 40 cm blijft er bijvoorbeeld een eerder smalle, klassieke rand, terwijl dezelfde afbeelding in een grotere lijst aanzienlijk meer ruimte en daarmee een rustiger, galerie-achtig effect krijgt.
Deze formaten dekken de meest voorkomende gevallen, maar zijn geen vaste grens. Past je motief niet exact in een van deze combinaties, bijvoorbeeld omdat het een speciaal formaat of een ongebruikelijke beeldverhouding heeft, kies je gewoon een passe-partout op maat en voer je direct je individuele buiten- en afbeeldingsmaat in. Hierover later meer.
Welke passe-partoutmaat voor welk doel?
De juiste maat hangt minder af van een vaste regel dan van wat je wilt inlijsten en welk effect je wenst. Afhankelijk van het type afbeelding hebben verschillende formaten zich bewezen. De volgende gevallen behandelen de meest voorkomende situaties en helpen je snel de juiste keuze te maken.
Voor foto’s en klassieke fotoformaten
Foto’s zijn meestal verkrijgbaar in standaardformaten zoals 10 × 15, 13 × 18 of 20 × 30 cm, wat de keuze eenvoudig maakt. Voor een foto van 10 × 15 cm is bijvoorbeeld een passe-partout met een buitenformaat van 18 × 24 cm geschikt; voor een afbeelding van 13 × 18 cm een met 20 × 28 of 20 × 30 cm. Zo ontstaat een aangename rand die de foto laat spreken, zonder deze te overweldigen. Juist kleine afdrukken profiteren van een iets groter buitenformaat, omdat de bredere rand ze meer aanwezigheid geeft en ze hoogwaardiger doet lijken.
Voor posters en kunstdrukken
Posters en kunstdrukken zijn groter en komen het best tot hun recht in royale formaten. Populaire combinaties hier zijn 50 × 70 cm of 60 × 80 cm als buitenformaat. Bij dit soort motieven mag de rand gerust breed zijn, want deze geeft de afdruk een galerie-achtige uitstraling en onderscheidt hem van een eenvoudige, randloze inlijsting. Als je een kunstdruk bewust wilt laten opvallen, is een passe-partout bijna altijd de betere keuze dan deze weg te laten.
Voor DIN-formaten zoals A4 en A3
Documenten, oorkonden en veel afdrukken zijn verkrijgbaar in DIN-formaten, dus A4 met 21 × 29,7 cm of A3 met 29,7 × 42 cm. Om een harmonieuze rand rondom te creëren, kies je het buitenformaat aanzienlijk groter dan de DIN-maat. Voor een A4-blad is een buitenformaat van ongeveer 30 × 40 cm geschikt, voor een A3-afbeelding een van ongeveer 50 × 70 cm. Zo blijft er voldoende rand over voor een uitgebalanceerd effect, zonder dat het motief verloren lijkt te gaan. Let er alleen op dat de rand rondom niet te smal wordt.
Voor vierkante afbeeldingen
Vierkante motieven, zoals Instagram-prints of vierkante kunstwerken, hebben een vierkant passe-partout nodig, zodat de verhouding klopt. Hier kies je een vierkant buitenformaat, bijvoorbeeld 30 × 30 of 50 × 50 cm, passend bij de betreffende afbeeldingsmaat. Bij vierkante formaten oogt een aan alle zijden even brede rand meestal het meest harmonieus. Als je geen passend standaardformaat vindt, is vooral bij vierkante afbeeldingen een passe-partout op maat vaak de eenvoudigste oplossing, omdat vierkante maten zelden standaard verkrijgbaar zijn.
Standaardformaat of passe-partout op maat?
Nadat je de gangbare formaten kent, blijft de vraag: Is een standaardformaat voldoende, of is een passe-partout op maat de moeite waard? Beide opties hebben hun bestaansrecht, en het antwoord hangt vooral af van jouw foto en jouw wensen.
Een standaardformaat is de juiste keuze als jouw foto een gangbaar formaat heeft en je daar een passende lijst voor hebt of koopt. Het is snel leverbaar, meestal voordeliger en in de meeste alledaagse gevallen volkomen voldoende. Als jouw foto dus 10 × 15 cm meet en in een lijst van 18 × 24 cm moet, hoef je niet verder na te denken, hier past een standaardformaat perfect.
Een passe-partout op maat daarentegen toont zijn sterke punten zodra jouw foto of jouw wensen afwijken van de standaard. Dit is zinvol in de volgende gevallen:
- Speciale formaten en ongewone beeldverhoudingen. Panoramabeelden, zeer smalle motieven of afwijkende maten passen zelden in een standaardcombinatie. Op maat krijg je voor elk formaat de exact passende uitsnede.
- Vierkante foto’s, waarvoor minder vaak standaardmaten beschikbaar zijn.
- Een bepaald randaanzicht. Als je de breedte van de rand gericht wilt bepalen, bijvoorbeeld extra breed voor een galerij-achtig effect, geef je de buiten- en beeldmaat eenvoudig zelf op.
- Een bestaande lijst met een speciale maat. Past jouw lijst niet in een standaardformaat, dan compenseer je het verschil met een op maat gemaakt passe-partout.
Het voordeel ligt voor de hand: Bij een passe-partout op maat bepaal je de buitenmaat, beeldmaat en daarmee de randbreedte zelf en krijg je een resultaat dat exact bij jouw foto past, vervaardigd in museumkwaliteit met een zuivere 45°-schuine snede. Je voert eenvoudig jouw maten in, de passende uitsnede berekenen wij automatisch.
Als vuistregel geldt: Heeft jouw foto een standaardformaat en moet het snel gaan, neem dan een standaardformaat. Wijkt jouw motief af of hecht je waarde aan een heel specifiek effect, dan is een passe-partout op maat de betere keuze.
Galerie passe-partouts: meerdere foto’s in één formaat
Soms wil je niet één enkele foto centraal stellen, maar meerdere foto’s samen. In plaats van veel losse lijsten aan de muur kun je hiervoor een galerie passe-partout gebruiken, oftewel een enkel karton met meerdere uitsparingen. Zo ontstaat er een rustig, samenhangend geheel dat je foto’s als een eenheid laat overkomen.
Bij ons vind je hiervoor 13 verschillende galerie passe-partout sjablonen. Buitenmaten en binnenuitsneden zijn hierbij al op elkaar afgestemd en zijn gebaseerd op gangbare lijst- en beeldformaten, zodat alles zonder eigen berekeningen bij elkaar past. De beschikbare buitenformaten variëren van 23 × 70 cm via 30 × 40 en 40 × 50 cm tot 40 × 80 cm, telkens passend bij de klassieke fotoformaten 10 × 15, 13 × 18 en 15 × 20 cm.
Afhankelijk van het sjabloon bieden de galerie passe-partouts ruimte voor 2 tot 7 foto’s, van het compacte duo in portretformaat tot de langwerpige panorama-reeks voor vijf foto’s. Veel sjablonen kunnen zowel in portret- als in landschapsformaat worden opgehangen, zodat je hetzelfde sjabloon flexibel aan je muur kunt aanpassen.
Een galerie passe-partout is daarmee de eenvoudigste manier om meerdere foto’s harmonieus te presenteren, bijvoorbeeld een vakantieserie, familiefoto’s of een klein fotoverhaal. Als je meerdere motieven samen wilt presenteren, neem dan een kijkje bij onze Galerie passe-partouts.
