Passe-partouts – Hoe de lijst in de lijst jouw foto verfraait

Wat is een passe-partout?

De passe-partout is een karton met een uitsnede, dat extra in een fotolijst kan worden geplaatst. Het wordt als een tweede lijst tussen afbeelding en glas geplaatst.

Het woord 'passe-partout' is samengesteld uit de Franse woorden 'passer' (doorgeven/voorbijgaan) en 'partout' (overal). Dankzij een passe-partout kan een afbeelding in verschillend grote lijsten worden gepresenteerd of kan het verschil tussen een afbeelding en de gewenste lijst elegant worden overbrugd.

De passe-partout vindt zijn oorsprong in de 15e eeuw in Italië. Daar werd het gebruikt ter bescherming van afbeeldingen tijdens transport of opslag. De afbeeldingen werden in een 'passe-partout presentatiemap' gelegd. Hieruit ontstond tegen het einde van de 18e eeuw de Franse passe-partout, een handgedecoreerde kartonnen lijst voor een kunstwerk op papier. Sinds de periode na de Tweede Wereldoorlog tot heden zijn eenvoudige passe-partouts populair.

Wat kenmerkt onze passe-partouts?

Onze passe-partouts zijn gemaakt van 100% alfacellulose. Dat is een vezelmateriaal van plantaardige grondstoffen (cellulose), dat hout-, zuur- en ligninevrij is. Het 1,4 mm dikke karton is verouderingsbestendig volgens DIN ISO 9706 en de oppervlaktekleuren bestaan uitsluitend uit hooggepigmenteerde kleuren die zelfs onder sterke UV-belasting hun kleurintensiteit op lange termijn behouden. Zo kun je vertrouwen op jarenlange kleurpracht van de passe-partout.

De binnenste uitsneden van onze passe-partouts hebben een 45°-schuine snede. Deze schuine snede (of rand) voorkomt schaduwwerping op jouw afbeelding. Bovendien geeft het de afbeelding een zekere diepte. Aangezien al onze passe-partoutkartons op een witte kern zijn gebaseerd, is ook de schuine snijrand wit.

Wanneer en waarom is een passe-partout zinvol voor jouw afbeelding?

Passe-partouts worden gebruikt voor tekeningen en grafieken, foto's maar ook voor documenten zoals oorkondes. In de breedste zin voor alles wat op papier is.

Een taak van de passe-partout is de bescherming van jouw afbeelding. Door het plaatsen van de passe-partout ontstaat er een kleine afstand tussen het glas en het motief respectievelijk de afbeelding. Hierdoor raakt het glas het kunstwerk niet aan en kunnen de kleuren niet aan het glas blijven plakken of van het glas worden afgeschuurd. Bovendien kan er door temperatuurschommelingen condens op het glas ontstaan. De afstand van de afbeelding tot het glas voorkomt dat de afbeelding daardoor beschadigd raakt.

Een andere taak van de passe-partout is het verbeteren van de optische en esthetische werking van jouw object. Door de passe-partout ontstaat er harmonie tussen het motief, de fotolijst en de omgeving. Daarom zijn de juiste kleurkeuze en de breedte van de passe-partout erg belangrijk.

Het doel is dat de passe-partout niet afleidt van het motief, maar het beter tot zijn recht laat komen.

Door het gebruik van een passe-partout ben je ook flexibeler bij de keuze van de lijstgrootte. Een klein motief gaat dan ook in een aanzienlijk grotere lijst niet verloren. Bovendien kun je een afbeeldingsformaat, dat geen standaardformaat is, dankzij een passe-partout met een individuele afbeeldingsuitsnede maar gestandaardiseerde buitenmaten in een fotolijst met standaardformaat presenteren en bespaar je jezelf zo de kosten van een op maat gemaakte fotolijst.

Hoe breed moet een passe-partout zijn?

De optische werking van jouw afbeelding hangt sterk samen met de breedte van jouw passe-partout. Een basisregel is dat een passe-partout niet smaller mag zijn dan 3 cm. Ook de regel dat de breedte circa 10% van de maat van de langere lijstzijde bedraagt, zorgt voor een harmonieuze uitstraling. Maar uitzonderingen bevestigen de regel: Zo komen kleine motieven bijzonder goed tot hun recht in royale, brede passe-partouts. Hoe kleiner jouw afbeelding is, des te breder mag de passe-partout in verhouding zijn. Als de lijsrand erg smal of opvallend is, is een brede passe-partout eveneens geschikter. Heb je een grootformaat afbeelding, dan is een passe-partout, afhankelijk van jouw smaak, zelfs helemaal niet nodig.

Opvullend passe-partout vs. vrijstaand beeld – wat betekent dat?

Bij het opvullende passe-partout is er een vloeiende overgang van de afbeelding naar het passe-partout. Dat wil zeggen dat de randen van de afbeelding aan elke zijde circa 3 mm worden overlapt. Wil je bijvoorbeeld een afbeelding van 20x30 cm veredelen met een passe-partout, dan gebruik je een passe-partout met een binnenuitsnede van 20x30 cm. Feitelijk bedraagt de binnenuitsnede dan echter slechts 19,4x29,4 cm, om te voorkomen dat de afbeelding door het passe-partout valt. Opvullende passe-partouts worden meestal gebruikt voor aquarellen, tekeningen en foto's.

Als de afbeelding erg klein is, neem je beter een passe-partout met een vrijstaande afbeelding, waarbij niets wordt bedekt. Hetzelfde geldt voor afbeeldingen die details tot aan de rand hebben, die zichtbaar moeten blijven. Hiervoor wordt de afbeelding op een kartonnen achtergrond aangebracht, die qua kleur wordt afgestemd op het passe-partout. De binnenuitsnede van het passe-partout bij de vrijstaande afbeelding moet groter zijn dan de afbeelding zelf. Hoeveel groter hangt af van de afbeelding. Dit soort passe-partouts worden meestal gebruikt voor etsen, houtsneden, zeefdrukken en lithografieën.

De kleurkeuze: Zwart, wit of gekleurd?

In onze winkel kun je kiezen uit 30 verschillende kleuren voor jouw passe-partout. Waarop je moet letten bij de kleurkeuze, vertellen we je in de volgende paragrafen:

Terwijl een eerder lichte afbeelding ook een lichte passe-partout nodig heeft, kan bij donkere afbeeldingen ook gekozen worden voor donkere of zelfs zwarte passe-partouts. Hetzelfde geldt voor de afstemming met de fotolijst – lichte lijsten harmoniëren beter met lichte passe-partouts, donkere lijsten met donkere passe-partouts.

Witte passe-partouts passen bijna bij elke afbeelding in lichte tinten. Wit creëert echter tegelijkertijd ook een hard contrast met de afbeelding, vooral wanneer daarin donkere kleuren te vinden zijn. In dit geval kan wit ook erg fel overkomen.

Voor een optimaal resultaat bij het inlijsten van afbeeldingen is het aan te raden om de passe-partout te kiezen in een iets donkerdere of gelere nuance dan het papier van de afbeelding. Deze truc zorgt ervoor dat de afbeelding in zijn geheel lichter, frisser en nieuwer oogt. Bij een afbeelding op wit papier zijn bijvoorbeeld onze passe-partouts in de kleurtinten Montblanc 18, Everest 18 en Ivory 10 geschikt.

Wil je daarentegen een gekleurde passe-partout, dan oriënteer je je op de kleuren die in de afbeelding aanwezig zijn. Maar let op: Gebruik hierbij nooit de hoofdkleuren van de afbeelding of hun complementaire kleuren, want dan zou de passe-partout de afbeelding overheersen in plaats van benadrukken. Harmonische resultaten behaal je als je jouw passe-partout afstemt op de achtergrondkleuren. Hierbij kan de passe-partout overeenkomen met een van deze kleuren, maar ook lichtere of donkerdere tinten van een secundaire kleur kunnen de werking van de afbeelding benadrukken.

Natuurlijk moet de gekozen kleur ook passen bij de muurkleur respectievelijk bij jouw interieur.

Bij zwart-witfotografie kun je met een zwarte passe-partout een bijzonder stijlvol en elegant totaalresultaat bereiken.

Kunnen meerdere passe-partouts over elkaar geplaatst worden?

Voor zover de inlegdiepte van jouw fotolijst het toelaat, kun je jouw afbeelding ook omranden met twee passe-partouts in verschillende kleuren. Hierbij moet de afbeeldingsuitsnede van het onderste passe-partout kleiner zijn dan die van het bovenste. Door de over elkaar liggende passe-partouts ontstaat er een prachtig diepte-effect en wordt een meerkleurige omlijsting van jouw afbeelding mogelijk gemaakt.

Bij vragen over het thema passe-partout kun je ook altijd contact opnemen met onze klantenservice – wij vervullen vrijwel elke wens.