Spieramen
Een spieraam is het stabiele houten frame waar je jouw canvas op spant. Bij ons krijg je hem van ongelakt echt hout, in smal (40 × 15 mm) of breed (45 × 36 mm), naar keuze in vele standaardmaten van 18 × 24 cm tot 150 × 200 cm. Het spieraam kun je zonder spijkers en lijm in elkaar zetten, de spietjes om opnieuw op te spannen zijn inbegrepen en vanaf 60 × 80 cm leveren we een gratis dwarsverbinding mee.
Wat is een spieraam?
Een spieraam is een houten frame waarop een canvas wordt gespannen. Het bestaat uit vier houten latten die aan de hoeken in elkaar worden gezet en zo een stabiel frame vormen. Over dit frame wordt het canvasdoek getrokken, aan de zijkanten omgeslagen en aan de achterkant bevestigd. Pas door deze combinatie van houten frame en gespannen doek ontstaat wat men in de volksmond kent als een canvasschilderij.
Zijn naam dankt het spieraam aan de spieën, kleine houten stukjes die in de binnenhoeken van het frame worden geplaatst. Zij zijn het doorslaggevende detail dat een echt spieraam onderscheidt van een eenvoudig houten frame: Hiermee kun je de spanning van het canvas achteraf aanpassen. Als de stof na verloop van tijd slap wordt, duw je de spieën met een voorzichtige hamerslag iets dieper, waardoor ze de hoeken minimaal uit elkaar drukken en het canvas weer strak wordt. Hoe dat precies werkt, laten we je zien in onze handleiding voor het opspannen van canvas.
Spieramen worden overal gebruikt waar op canvas wordt gewerkt of gedrukt. Kunstenaars gebruiken ze voor acryl- en olieverfschilderijen, fotografen en drukkerijen voor canvasprints, en in de hobbysector vormen ze de basis voor schilderen op nummer, Diamond Painting of eigen canvasprojecten.
Spieramen of doek? Het verschil kort uitgelegd
Het spieraam is het houten frame, het doek is de stof dat erop wordt gespannen. Beide samen vormen een voltooid schildersdoek. In het dagelijks leven worden de termen vaak synoniem gebruikt, maar er worden twee verschillende dingen mee bedoeld.
Het spieraam bestaat uit vier houten latten die, wanneer ze in elkaar worden gestoken, een stabiel frame vormen. Het geeft het kunstwerk zijn vorm, stabiliteit en diepte. Zonder het spieraam zou het doek geen houvast hebben en slap hangen.
Het doek is het textiele weefsel, meestal van katoen of linnen, dat over het frame wordt gespannen. Hierop wordt geschilderd of gedrukt. Alleen is het slechts een stuk stof; pas het frame maakt er een kunstwerk van dat jij kunt ophangen.
Belangrijk voor jouw bestelling: Bij ons krijg jij het spieraam als een puur houten frame. Een doek is niet inbegrepen. Jij ontvangt dus de latten, de spietjes en vanaf 60 × 80 cm een dwarsverbinding, en jij spant het frame vervolgens zelf met de stof van jouw keuze. Dat is precies het voordeel: jij beslist vrij welk weefsel jij gebruikt, of het gegrondeerd of ongegrondeerd is, en hoe strak jij spant.
Smal of breed? De twee profielen vergeleken
Bij ons heb je de keuze uit twee spieraamprofielen. Ze verschillen voornamelijk in diepte, en dat is precies wat de stabiliteit en uitstraling van je voltooide kunstwerk bepaalt.
Spieraam smal (40 × 15 mm) is de klassieke, lichte variant. De lat is 40 mm breed en 15 mm hoog, waardoor het kunstwerk weinig uitsteekt en plat en ingetogen aan de muur oogt. Dit profiel is geschikt voor kleine tot middelgrote formaten, voor hobbyprojecten, schilderen op nummer, diamond painting of als je je kunstwerk later toch in een lijst wilt plaatsen. De prijs begint bij 8,55 €.
Spieraam breed (45 × 36 mm) is met een diepte van bijna 4 cm het massievere profiel. De grotere hoogte maakt het frame aanzienlijk torsiestijver en zorgt ervoor dat het voltooide kunstwerk plastischer en hoogwaardiger oogt, doordat het zichtbaar van de muur afstaat. Precies deze galerie-look is gewenst als een canvasdoek zonder extra lijst aan de muur moet hangen. Voor grote formaten en voor zware verflagen in olie of acryl is het brede profiel de stabielere keuze. De prijs begint bij 11,35 €.
Ter oriëntatie: Als je een klein formaat, een hobbyproject of een latere inlijsting voor ogen hebt, volstaat het smalle profiel. Als je kunstwerk groot moet worden, vrijstaand moet ogen of veel verf moet dragen, neem dan het brede.
Beide profielen bestaan uit ongelakt echt hout, zijn zonder spijkers en lijm in elkaar te zetten en worden geleverd met spietjes. Een belangrijk verschil ontstaat echter bij de maatkeuze van je canvas, want hoe dieper het profiel, hoe meer stof je nodig hebt om om te slaan. Meer hierover in de volgende sectie.
Welke maat heeft je spieraam nodig?
Deze vraag bepaalt of je project slaagt, en deze wordt vaak verkeerd beantwoord. Het belangrijkste principe luidt: Het spieraam moet kleiner zijn dan je canvas. De stof wordt immers niet alleen over de voorkant gespannen, maar aan de randen omgeslagen en aan de achterkant bevestigd. Precies daarvoor heb je extra stof nodig.
Bij het bestellen geef je daarom altijd de buitenmaten van het spieraam op, niet de maten van je canvas.
Hoeveel extra stof je nodig hebt, hangt af van het profiel, want hoe dieper de lat, hoe meer stof er aan de randen verdwijnt:
- Spieraam smal (15 mm hoog): Kies het spieraam per zijde ongeveer 5 cm kleiner dan je canvas.
- Spieraam breed (36 mm hoog): Kies het spieraam per zijde ongeveer 7 cm kleiner dan je canvas.
Een voorbeeld voor het smalle profiel: Je canvas meet 60 × 80 cm. Trek je er per zijde 5 cm af, dan levert dat mathematisch een spieraam van 50 × 70 cm op. De overige stof is dan ruim voldoende om deze om de lat te slaan en aan de achterkant vast te nieten.
Met deze aanbevelingen zit je aan de veilige kant. Aangezien de lat bij het smalle profiel slechts 1,5 cm en bij het brede 3,6 cm hoog is, houd je bij 5 respectievelijk 7 cm extra stof genoeg speelruimte om de stof netjes vast te pakken, te spannen en te bevestigen. Te weinig extra stof is de meest voorkomende fout bij het bespannen, want als de stof aan de achterkant nauwelijks toereikend is, laat deze zich niet meer goed strak trekken.
Spieramen - maten en formaten
In deze categorie vind je spieramen in een ruime keuze aan standaardmaten, van compacte 18 × 24 cm tot grootformaat 150 × 200 cm. Zo is er voor elk project een geschikt formaat, of het nu een kleine studie, een klassiek wandschilderij of een indrukwekkend groot formaat is.
Alle gangbare formaattypes zijn vertegenwoordigd:
- Klassieke rechthoekige formaten: Spieraam 30x40, Spieraam 40x50, Spieraam 40x60, Spieraam 45x60, Spieraam 50x70, Spieraam 70x100 en Spieraam 120x80
- Vierkante formaten: Spieraam 30x30, Spieraam 50x50, Spieraam 80x80 en Spieraam 100x100
- DIN-formaten van A4 (21 × 29,7 cm) via A3, A2 en A1 tot A0 (84,1 × 118,9 cm)
- Panorama- en speciale formaten zoals 23 × 70 cm, 25 × 80 cm, 30,5 × 91,5 cm, 35 × 100 cm of 61 × 91,5 cm
- Grootformaten: Spieraam 200x150 en 100 × 140 cm
Vind je geen geschikt formaat? Dan maken wij jouw Spieraam tot op de millimeter nauwkeurig. In de categorie Spieramen op maat voer je eenvoudig jouw gewenste afmeting in, wij zagen de latten op maat, van 10 cm tot 240 cm lengte. Zo krijg je ook voor ongebruikelijke beeldverhoudingen en speciale formaten het exact passende spieraam.
Waar zijn de spieën voor?
De kleine houten stukjes die bij uw spieraam worden geleverd, zijn de zogenaamde spieën. De spieën worden in de sleuven aan de binnenhoeken van het in elkaar gezette frame geplaatst, twee per hoek. Wanneer u ze met een voorzichtige hamerslag iets dieper tikt, drukken ze de hoekverbindingen minimaal uit elkaar. Het frame wordt daardoor een klein beetje groter, en het gespannen doek wordt weer strak.
Dat is precies hun doel: Ze maken het naspannen mogelijk. Een doek is een natuurproduct en reageert op luchtvochtigheid en temperatuur. Na verloop van tijd kan de stof wat verslappen en licht doorhangen, vooral bij grote formaten of na een verplaatsing. In plaats van het doek opnieuw te moeten spannen, corrigeert u de spanning eenvoudig met de spieën.
Belangrijk hierbij is terughoudendheid: Werk met voorzichtige, lichte tikken en behandel alle hoeken gelijkmatig. Wie te krachtig tikt, riskeert scheuren in het hout of overspant het doek.
Zo zijn de spieën bij ons inbegrepen in de levering:
Onder 60 × 80 cm: Spieramen latten + 4 spieën
Vanaf 60 × 80 cm: Spieramen latten + dwarsverbinding + 8 spieën
Bij een latlengte onder 16 cm wordt het frame om productietechnische redenen reeds volledig gemonteerd en zonder spieën geleverd.
Stabiliteit bij grote formaten
Hoe groter een spieraam wordt, hoe sterker de krachten erop inwerken. Het gespannen doek trekt permanent aan alle vier zijden naar binnen, en vanaf een bepaalde grootte zijn vier latten alleen niet meer voldoende om deze spanning permanent te weerstaan. Het gevolg zouden naar binnen gebogen latten zijn en een lijst die na verloop van tijd kromtrekt.
Daarom leveren we vanaf een formaat van 60 × 80 cm automatisch een gratis dwarsverbinding mee. Deze wordt dwars in de lijst geplaatst en ondersteunt de latten van binnenuit. Zo blijft de lijst vormvast, zelfs als het doek flink wat spanning uitoefent. Samen met de dwarsverbinding worden dan 8 spieën meegeleverd in plaats van 4.
Naast het formaat speelt ook het profiel een rol. Het brede profiel met 36 mm hoogte is aanzienlijk torsiestijver dan het smalle met 15 mm. Bij grote formaten, zware verftoepassingen in olie of acryl of wanneer je bijzonder strak spant, is het brede profiel de stabielere keuze.
Enkele punten die kromtrekken bovendien voorkomen:
- Gelijkmatig spannen. Werk van het midden naar de hoeken en wissel daarbij altijd tussen tegenoverliggende zijden, zodat de spanning gelijkmatig blijft.
- Niet overspannen. Te veel spanning belast de lijst onnodig, het doek moet strak zijn, niet tot het uiterste opgerekt.
- Droog opslaan. Hout en doek reageren op vocht. Een schilderij dat in een vochtige kelder wordt opgeslagen, werkt sterker dan een in de woonruimte.
Montage zonder spijkers en lijm
De opbouw van jouw spieraam is ongecompliceerd en in een paar minuten klaar. Je hebt hiervoor geen spijkers, lijm of gereedschap nodig. De vier latten zijn aan de uiteinden in verstek gezaagd en voorzien van een nauwkeurige insteekverbinding, je schuift ze eenvoudig in elkaar. Zo ga je te werk:
- Leg de latten neer. Leg de vier latten als een rechthoek op een vlakke ondergrond en let erop dat de afgeronde rand naar voren wijst, dus naar de kant waar later het doek op komt.
- Steek de hoeken in elkaar. Voeg de latten aan de verstekken in elkaar en druk ze stevig samen totdat de verbindingen netjes sluiten.
- Controleer de haaksheid. Controleer of het frame echt haaks is, het eenvoudigst door de twee diagonalen te meten. Als ze even lang zijn, klopt de hoek.
- Plaats de dwarsbalk (vanaf 60 × 80 cm). Deze wordt dwars geplaatst en geeft het frame extra stabiliteit.
- Plaats de spietjes. De spietjes komen in de sleuven aan de binnenhoeken. Sla ze er eerst slechts lichtjes in, echt opspannen doe je pas als het doek is aangebracht.
Een praktische tip die vaak over het hoofd wordt gezien: Gebruik de afgeronde kant van de lijst als voorkant. Deze zorgt ervoor dat het canvas bij het opspannen mooi over de rand loopt en er geen harde breuklijn in de stof ontstaat. Het resultaat is een gelijkmatigere spanning en een aanzienlijk mooiere rand aan het voltooide schilderij.
Er is één uitzondering: Als een lijstprofiel korter is dan 16 cm, leveren we het frame om productietechnische redenen al volledig gemonteerd en zonder spieën. Bij zeer kleine formaten is montage dus niet nodig. Een gedetailleerde handleiding met alle details vindt u in onze gids Spieramen monteren.
Geschikte lijsten voor spieramen
Een opgespannen spieraam kan zonder meer direct aan de muur, dat is de klassieke galerielook. Met een passende lijst oogt uw werk echter vaak nog aanzienlijk hoogwaardiger, want de zijkanten met nietjes, stofplooien of verfspatten verdwijnen, en het motief krijgt een duidelijke afsluiting naar de muur.
Voor het inlijsten van een spieraam komen vooral twee soorten lijsten in aanmerking:
De Baklijst is de meest elegante oplossing. Het spieraam wordt zo geplaatst dat tussen de rand van het werk en de lijst een smalle opening overblijft, de kenmerkende schaduwvoeg. Hierdoor lijkt het werk als het ware in de lijst te zweven. Dit effect creëert diepte en waardigheid en is de reden waarom baklijsten zo wijdverspreid zijn in galeries en musea.
Een lege lijst, dus een lijst zonder glas en achterwand, is de tweede mogelijkheid. Belangrijk hierbij is een voldoende sponningdiepte, want het spieraam moet volledig in de lijst verdwijnen. Let u er dus op dat de lijst diep genoeg is, zodat er aan de achterkant niets uitsteekt. Glas is bij olie- en acrylschilderijen overigens geen goed idee, omdat de verf na verloop van tijd aan het glas kan kleven.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen canvas en spieraam?
Het spieraam is het houten frame, het canvas is de stof die eroverheen gespannen wordt. Beide samen vormen een voltooid canvasdoek. In de volksmond worden de termen vaak als synoniemen gebruikt, maar het betreft twee verschillende dingen. Bij ons krijg je het spieraam als een puur houten frame, een canvas is niet inbegrepen.
Is een canvas inbegrepen?
Nee. Je ontvangt de spanraamlatten, de spieën en vanaf 60 × 80 cm een gratis dwarsverbinding. De stof kies en span je zelf. Zo beslis je vrij over weefsel, grondlaag en spanning.
Hoe groot moet het spieraam zijn voor mijn canvas?
Het spieraam moet kleiner zijn dan je canvas, zodat je de stof kunt omslaan en aan de achterkant kunt bevestigen. Bij het smalle profiel kies je het ongeveer 5 cm kleiner per zijde, bij het brede profiel ongeveer 7 cm. Bij de bestelling geef je altijd de buitenmaten van het spieraam op.
In welke maten zijn spieramen verkrijgbaar?
Bij ons vind je standaardmaten van 18 × 24 cm tot 150 × 200 cm, waaronder klassieke rechthoekige formaten, vierkante formaten, DIN-formaten van A4 tot A0, evenals panorama- en speciale formaten. Als je gewenste formaat er niet bij is, maken wij voor je een spieraam op maat, met lattenlengtes van 10 tot 240 cm.
Waarvoor dienen de houten stukken bij een spieraam?
Dat zijn de spieën, die het spieraam zijn naam geven. Ze worden in de binnenhoeken gestoken en stellen je in staat om het canvas opnieuw te spannen. Als de stof na verloop van tijd doorzakt, drijf je de spieën met een voorzichtige hamerslag iets dieper, waardoor het frame minimaal wordt uitgerekt en het canvas weer strak komt te staan.
Waarom trekken spieramen krom?
Een gespannen canvas trekt permanent aan de latten. Als het frame te zwak is voor het formaat, te strak is gespannen of wordt blootgesteld aan vochtige opslag, kan het kromtrekken. Daarom leveren wij vanaf 60 × 80 cm een dwarsverbinding mee, die het frame van binnenuit ondersteunt. Voor grote formaten en zware verflagen adviseren wij bovendien het brede profiel.
Welk profiel moet ik kiezen, smal of breed?
Het smalle profiel (40 × 15 mm) is licht en plat en is geschikt voor kleinere formaten, hobbyprojecten of als je het schilderij later inlijst. Het brede profiel (45 × 36 mm) is met bijna 4 cm diepte aanzienlijk stabieler en laat het schilderij plastischer overkomen, ideaal voor grote formaten, veel verf en de vrijstaande galerie-look.
Moet ik het spieraam zelf in elkaar zetten?
Ja, de latten worden in elkaar gestoken, geheel zonder spijkers, lijm of gereedschap. Alleen als een spanraamlat korter is dan 16 cm, leveren wij het frame reeds volledig gemonteerd en zonder spieën.
Van welk materiaal zijn de spieramen?
Onze spieramen bestaan uit ongelakt echthout. Ze zijn daardoor direct klaar voor bespanning en kunnen indien nodig ook zelf behandeld worden.